fbpx

Archives

Categories

Subscribe & Follow

Πλαστός Θεσσαλίας ή αλλιώς χορτόπιτα με χυλό καλαμποκάλευρου

Φεβρουάριος 17, 2022 / Nikos Kostorrizos

Ο πλαστός Θεσσαλίας, αυτή η εμβληματική πίτα, απλή και μεγαλειώδης, είναι ένα ακόμη δείγμα του πόσο χαρακτηριστικά ελληνικό φαγητό είναι οι πίτες. Ποιό άλλο φαγητό παραδίδει μαθήματα οικιακής οικονομίας, διαχρονικότητας και αξιοποίησης των υλικών με τέτοιο σοφό και μεγαλειώδη τρόπο ;  Αυτό το τόσο απλό φαγητό, περιγράφει από μόνο του με τον καλύτερο τρόπο την ιστορία της κουζίνας μας : απλή, λιτή και ξεκάθαρη.

Πίτες υπάρχουν και σε άλλες χώρες. Πουθενά όμως σε τέτοια ποικιλία : με φύλλο ή όχι, αλμυρές ή γλυκές, νηστήσιμες ή μή. Και, με διαφορετική προσέγγιση σε σχέση με αυτές : οι δικές μας πίτες ήταν ανέκαθεν ένα φτωχικό φαγητό που δεν απαιτούσε περισσότερα από δύο – τρία υλικά. Καθημερινό φαγητό επιβίωσης που έπρεπε να χορτάσει την οικογένεια.

Γι΄αυτό και δεν μπορεί να συγκριθεί π.χ. με μία πλούσια γαλλική πίτα με άφθονα υλικά, διαφορετική λογική και λόγο ύπαρξης.

Γιατί φτιαχνόταν στη Θεσσαλία ;

Ο πλαστός φτιάχνεται με καλαμποκάλευρο. Το καλαμπόκι ήταν άφθονο στα ορεινά του Θεσσαλικού κάμπου και ευρεία η χρήση του, καθώς είναι ορεινό δημητριακό και βρήκε πεδίο δόξης λαμπρόν σε αυτά τα εδάφη.

Πέρα από τη χρήση του στον πλαστό, το χρησιμοποιούσαν και στην άλλη διάσημη πίτα της περιοχής, την μπατζίνα – επίσης πίτα χωρίς φύλλο, με χυλό και κολοκυθάκια. Η μπατζίνα φτιαχνόταν το καλοκαίρι που τα κολοκυθάκια ήταν διαθέσιμα, ενώ ο πλαστός από το φθινόπωρο έως την άνοιξη όπου και αφθονούσαν τα χόρτα.

Διάβασε κι αυτό :

Κιμαδόπιτα με πράσο

Είναι πίτες που φτιάχνονται στα γρήγορα και, όπως είπα και στην εισαγωγή περιγράφει με τον καλύτερο τρόπο τη ζωή μίας αγροτικής οικογένειας στην ύπαιθρο. Οι νοικοκυρές που έπρεπε και να τα προλαβαίνουν όλα και να χορταίνουν την οικογένεια, επινοούσαν συνταγές εύκολες και γρήγορες. Οι δουλειές στα χωράφια πάντα περίμεναν και όσοι δούλευαν σε αυτά έπρεπε να έχουν και το κολατσιό μαζί τους – όπως άλλωστε και τα παιδιά στο σχολείο.

Φτωχόπιτες με λίγα λόγια. Απλές, με λίγα υλικά, ταυτόχρονα όμως θρεπτικές και σοφές, καθώς έτρεφαν με πολύ έξυπνο τρόπο την οικογένεια. Γιατί, αυτά που θεωρούνται δεδομένα και αυτονόητα σήμερα σε σχέση με τη σίτιση, τότε δεν ήταν καθόλου…

Πώς φτιάχνεται ;

Η βασική συνταγή για το χυλό καλαμποκάλευρου δεν θέλει τίποτα περισσότερο από αλεύρι, νερό, ελαιόλαδο και λίγο αλάτι. Σε διάφορες τοπικές παραλλαγές, καταγράφεται στο χυλό γάλα, γιαούρτι, αυγά ακόμη και φρέσκια μυζήθρα…Προσωπικά, βάζω στο χυλό γιαούρτι και αυγά καθώς μου δίνουν πολύ νόστιμο, πλούσιο και τραγανό αποτέλεσμα – στην ουσία ¨μπουστάρω¨ γευστικά τη βασική συνταγή.

Η διαδικασία είναι απλή : αφού φτιάξετε το χυλό, λαδώνετε πολύ καλά το ταψί, ρίχνετε το μισό χυλό και τον απλώνετε καλά. Αδειάζετε το μείγμα της γέμισης και ρίχνετε τον υπόλοιπο χυλό από πάνω.

Η γέμιση κινείται στη λογική μίας οποιασδήποτε χορτόπιτας. Όσο πιο νόστιμα και εποχιακά χόρτα βρείτε, τόσο πιο νόστιμη θα γίνει. Καθώς όμως δεν είμαστε στα χωράφια και οι συνταγές πρέπει να προσαρμόζονται στην σύγχρονη αστική κουζίνα, συνήθως βάζω σπανάκι που είναι πάντα διαθέσιμο και το ενισχύω γευστικά με διάφορα φρέσκα μυρωδικά : φρέσκο κρεμμυδάκι, άνηθο, πράσο, μαϊντανό κλπ.

Εννοείται ότι αν βρείτε φρέσκα ανάμεικτα χορταρικά (λάπατα, τσουκνίδες, σέσκουλα), τα προσθέτετε ανεπιφύλακτα.

Και φυσικά, φέτα. Πλαστός χωρίς φέτα δεν γίνεται…

Wine pairing : Έχοντας υπερθεματίσει στην εισαγωγή για την φτωχική καταγωγή του φαγητού, το…wine pairing ακούγεται κάπως σουρεαλιστικό και αταίριαστο. Στη σύγχρονη αστική κουζίνα όμως, δεν είναι τόσο… Ανοίξτε ότι θα ταίριαζε σε μία χορτόπιτα : ροδίτη, σαββατιανό, sauvignon blanc, βηλάνα, ασύρτικο, μοσχοφίλερο, μαλαγουζιά…

 

SHARE ON :

Share on facebook
Facebook
Share on pinterest
Pinterest
Υλικά
(για στρογγυλό ταψί διαμέτρου 32 εκ.)

Για το χυλό

– 400 γρ. καλαμποκάλευρο

– 80 – 90 ml ελαιόλαδο

– 200 γρ. γιαούρτι πρόβειο ή στραγγιστό

– 2 αυγά, ελαφρώς χτυπημένα

– 400 ml (περίπου) νερό χλιαρό

– Αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι

– Ελαιόλαδο (περίπου 2 κ.σ.), για το ταψί

 

Για τη γέμιση

– 800 γρ. σπανάκι

– 5 κρεμμυδάκια φρέσκα, ψιλοκομμένα 

– 1 πράσο, ψιλοκομμένο

– 1 ματσάκι άνηθος, ψιλοκομμένος

– 300 γρ. φέτα

– Ξύσμα από 1 λεμόνι

– Αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι

Παρασκευή

Φτιάχνετε τη γέμιση : πλένετε καλά το σπανάκι, το πράσο, τα κρεμμυδάκια και τον άνηθο και τα ψιλοκόβετε. Ζεσταίνετε σε μεσαία ένταση μία μεγάλη και φαρδιά κατσαρόλα και ρίχνετε το πράσο και τα κρεμμυδάκια. 

Τα ¨λαδώνετε¨ για 3 – 4 λεπτά και βάζετε και το σπανάκι. Το ανακατεύετε και αυτό για 4 – 5 λεπτά, μέχρι να μαραθεί και να βγάλει τα υγρά του. Αποσύρετε από τη φωτιά, αφήνετε για 5 λεπτά να κρυώσει λίγο η γέμιση και ρίχνετε τον άνηθο, τη φέτα, αλάτι (με μέτρο – ανάλογα με το πόσο αλμυρή είναι η φέτα) και φρεσκοτριμμένο πιπέρι. 

Φτιάχνετε το χυλό: σε ένα μπολ, ανακατεύετε το γιαούρτι με τα αυγά. Ρίχνετε το αλεύρι, το ελαιόλαδο, το νερό, αλάτι και πιπέρι. Ανακατεύετε με ένα κουτάλι, μέχρι να φτιάξετε ένα σχετικά αραιό χυλό.

Προθερμαίνετε το φούρνο στους 180 βαθμούς. Λαδώνετε το ταψί, ρίχνετε το μισό χυλό και τον απλώνετε να καλύψει όλη την επιφάνεια του. Αδειάζετε τη γέμιση και την απλώνετε πάνω από το χυλό.

Ρίχνετε τον υπόλοιπο χυλό από πάνω και προσπαθήστε να τον απλώσετε όσο πιο καλά γίνεται και να καλύψετε τη γέμιση.

Ψήνετε τον πλαστό για μία ώρα περίπου, μέχρι να πάρει χρυσοκίτρινο χρώμα. Αφήνετε για τουλάχιστον 15 λεπτά να κρυώσει και απολαμβάνετε μαζί με κάποιο αλοιφώδες τυρί (κατίκι, τσαλαφούτι κλπ).

Διαβάστε κι αυτό : Κοτόπιτα με μπεσαμέλ


ΑΦΗΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

Leave a Reply

Your email address will not be published.

 RECENT POSTS

Νίκος Κωστορρίζος

Παθιασμένος με τη μαγειρική και υπερήφανος πατέρας 2 αγοριών. Η ενασχόληση με το φαγητό αυξάνεται γεωμετρικά σε καθημερινή βάση, με αποτέλεσμα να διοχετευθεί στο παρόν blog. Γευστική απλότητα, διακριτές γεύσεις, ποιότητα πρώτων υλών και στοχευμένες, καθαρές μαγειρικές χωρίς φανφάρες και εντυπωσιασμούς. Πάνω σε αυτούς τους κανόνες χτίζονται και εξελίσσονται όλες οι σπουδαίες και περίτεχνες συνταγές. Απεχθάνομαι τη μετριότητα και αυτούς που μπερδεύουν τον κόσμο προκειμένου να εντυπωσιάσουν μαγειρεύοντας ¨ότι να ΄ναι με ότι να ΄ναι¨.

Σας καλωσορίζω στο Serious Taste

IMG_20200606_181439 (2)
by Nikos kostorrizos